Söyledik.com (9 Mayıs 2021)

Deniz Berktay – Kiev

Rusya ile Ukrayna arasında gerilimin artması, ABD’nin bundan yararlanarak bölgede ağırlığını arttırma çabaları, 10 Nisan’da Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenski’nin Türkiye’yi ziyaret etmesi ve bunun hemen iki gün sonrasında Rusya’nın 1 Haziran’a kadar Türkiye’yle uçuşlara ara verdiğini açıklaması (korona virüsü salgını gerekçe gösterilse de Türkiye’de, Rusya’da ve Ukrayna’da hemen herkesin Türk-Ukrayna yakınlaşmasına tepki olarak yorumladığı bir gelişme), şu soruyu tekrar tekrar gündeme getiriyor: Türkiye, hem Rusya’yla hem de Ukrayna’yla yakınlaşabilir mi?

Sorunun yanıtını en baştan verebiliriz: Evet, mümkün. Fakat, iki ülkenin özelliklerini göz önünde bulundurmak ve hangi alanlarda işbirliği yapılacağını iyi seçmek şartıyla.

Ukrayna’da 2014 yılına kadar, kimi zaman Batı yanlısı, kimi zaman Rusya yanlısı siyasetçiler iktidara geliyordu. 2014 yılında Ukrayna’da yönetimin Batı yanlılarının düzenlediği bir ihtilalle değişmesi, Rusya’ya yakın çizgideki dönemin Cumhurbaşaknı Viktor Yanukoviç’in Rusya’ya kaçması, Rusya’nın da bunu tanımayarak Ukrayna’ya kısmi müdahalede bulunması (Kırım Yarımadası’nı ilhak etmesi ve Ukrayna’nın doğusundaki Donbas bölgesinde Rus yanlısı ayrılıkçı grupların Rusya’dan destek alarak iki il merkezini ele geçirmesi), iki ülkeyi fiilen savaş haline getirdi. Nitekim Ukrayna’daki resmi söylem, Donbas’ta ayrılıkçılarla yapılan mücadeleyi, “Rusya-Ukrayna Savaşı” olarak adlandırıyor. Ancak bu savaş söylemine rağmen, Ukrayna, Rusya’yla ne ticari ilişkilerini, ne de diplomatik ilişkilerini kesebilmiş değil. Rusya, üç yıl öncesine kadar, Ukrayna’nın en büyük ticari ortağı olmaya devam ediyordu (ki o esnada iki ülke arasında dört yıldan beri fiilen savaş hali devam etmekteydi), geçtiğimiz yılsa, Çin ve Almanya’nın ardından üçüncü sırada yer aldı. Diplomatik ilişkilere gelecek olursak, her şeyden önce Rusya’da yüz binlerce Ukrayna vatandaşının çalışıyor olması, Ukrayna’nın buradaki diplomatik temsilcilikleri kapatmasını zorlaştıran bir etken. Sonuçta, iki ülke, asgari sayıda diplomatla, birbirlerinin ülkesinde diplomatik ilişkileri sürdürüyor.

Makalenin devamını okumak için tıklayınız