Geçtiğimiz haftalarda sözde “Dağlık Karabağ Cumhuriyeti” hakkında tartışmalar yeniden Ermeni basınının gündemine oturdu. 23 Eylül 2026 tarihinde, Karabağ Ermenilerinin sosyoekonomik durumu ve karşılaştıkları diğer sorunların görüşülmesi amacıyla Ermenistan Parlamentosu İnsan Hakları Komisyonunda bir oturum gerçekleştirildi.  Muhalefetteki Ermenistan İttifakı milletvekili ve Parlamentonun İnsan Hakları Komisyonu Başkanı Lilit Galsyan’ın girişimiyle düzenlenen duruşmaya sözde “Dağlık Karabağ parlamentosunun” temsilcilerinin de katılması, Sivil Sözleşme Partisi üyelerinin toplantıyı terk etmesiyle sonuçlandı[1].

Sivil Sözleşme Partisi milletvekilleri bu adımlarını, Galsyan’ın Karabağ Ermenileri hakkındaki açıklamalarının Paşinyan hükümetinin ortaya koyduğu politikayla çelişmesiyle açıkladılar. Bunun ardından Başbakan Nikol Paşinyan, Ulusal Meclis’te gerçekleştirilen hükümet soru-cevap oturumu sırasında Ermenistan Cumhuriyeti’nde “iki devlet, iki hükümet” olamayacağını belirterek, bu yöndeki girişimleri engellemek için en sert önlemleri alacağını açıkladı. Paşinyan ayrıca Erivan’daki Karabağ temsilciliği binasının Ermenistan Cumhuriyeti’nin kontrolüne geçeceğini söyledi[2].

Aslında bina çevresindeki tartışmalar yeni değildir ve daha önce de defalarca gündeme gelmiştir. 2023 yılında Azerbaycan’ın kendi toprak bütünlüğünü tesis etmesiyle birlikte Karabağ’da faaliyet gösteren sözde “Dağlık Karabağ Cumhuriyetinin” üyeleri Ermenistan’a taşınmış ve 1990’lı yıllardan beri faaliyet gösteren, 2017 yılı itibarıyla ise mülkiyeti resmî olarak tescil edilen daimî temsilcilik binasında faaliyetlerini sürdürmüşlerdir[3]. 2026 yılının başlarında Paşinyan, Ermenistan Cumhuriyeti içerisinde iki hükümetin bulunamayacağını belirterek söz konusu binanın kontrolünün devlete geçirilmesi yönündeki yaklaşımını bir kez daha ortaya koymuştur[4].

Bu noktada sözde “Dağlık Karabağ Cumhuriyeti” hakkında kısaca bir değerlendirme yapmak gerekir. Azerbaycan’ın uluslararası olarak tanınan toprakları üzerinde oluşturulan ve kendisini bağımsız bir devlet olarak göstermeye çalışan bu yapı, hiçbir zaman Ermenistan da dahil uluslararası alanda bağımsız ve egemen bir devlet olarak tanınmamıştır. Dolayısıyla, başkasına ait topraklar üzerinde oluşturulan ve uluslararası meşruiyet elde edemeyen bir yapının siyasi kurumlarını sürdürmeye çalışmasının gerçekçi bir karşılığının bulunmadığı açıktır.

Bugün Ermenistan’ın gündemi de geçmişten farklılaşmaktadır. 2023 yılı sonrasında Ermenistan hükumeti, Azerbaycan ile barış sürecini yürütürken, “Dağlık Karabağ Cumhuriyeti” olarak adlandırılan yapının artık ne Ermenistan’ın ne de bölgenin çıkarlarına ve gelişimine hizmet ettiğinin farkındalığıyla, geçmişte desteklediği politikaları yeniden değerlendirmektedir. Bu çerçevede söz konusu yapıyı kendi devletinin bir parçası olarak kabul etmemekte ve Ermenistan sınırları içerisinde ayrı bir siyasi yapı olarak faaliyet göstermesine karşı çıkmaktadır

Artık Ermenistan devletinin karşı karşıya olduğu meseleler yalnızca Karabağ üzerinden şekillenmemektedir. Son yıllarda Azerbaycan ile siyasi ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi yönünde atılan adımlar ve benzer şekilde Türkiye ile normalleşme yolunda yaşanan olumlu gelişmeler, Ermenistan yönetimini geleceğe ve bölgedeki gelişmelere farklı bir perspektiften bakmaya yöneltmektedir. Bu nedenle Türkiye ve Azerbaycan ile ilişkilerin geliştirilmesi, Güney Kafkasya’da yeni bir siyasi ve ekonomik düzenin oluşması ve Ermenistan’ın bu yeni bölgesel yapının içerisinde yer alması gibi konular giderek daha fazla önem kazanmaktadır.

Bu yeni ortamda, geçmiş dönemin siyasi aktörleri ve kurumları da eski konumlarını koruyamamaktadır. Dolayısıyla, Karabağ meselesi etrafında şekillenen siyasi söylemlerin Ermenistan’ın yeni dış politika ve bölgesel ilişkiler anlayışıyla ne ölçüde örtüştüğü sorusu da giderek daha fazla gündeme gelmektedir.